KONUŞMA METNİ (kaf-fed'in sitesinden alınmıştır.)

Sayın Başkanımız Zawurbiy, dünyanın değişik ülkelerinden (Rusya Federasyonu’ndan, Abhazya’dan, Avrupa’dan, ABD’den, Ürdün’den, Suriye’den ve İsrail’den) gelen delegelerimiz, kongremizi izlemek üzere davetimize katılan saygıdeğer misafirler ve derneklerimizin değerli üyeleri hepiniz hoşgeldiniz. Atalarımız tarihi topraklarından zorla sürüldüğü zaman onların Karadeniz’in azgın fırtınalarından, hastalık ve açlıktan kurtulanların bir çoğu karaya İstanbul’da çıkabilmişti. “İstambulag’o” yani “İstanbul yolcusu” sürgün sözcüğünün karşıtı olmuştu. İstanbul’da karaya çıkanlar buralardan önce Osmanlı İmparatorluğu topraklarında sonraları dünyanın çeşitli ülkelerine dağılmak zorunda kaldılar. 142 yıl önce İstanbul üzerinden dünyaya dağılan Çerkesleri bu defa kavuşturuyor İstanbul. Bu tarihi günümüzde aramıza katıldığınız ve heyecanımızı paylaştığınız için tüm katılımcılara başkanı bulunduğum, Türkiye’deki 50 derneğin kurduğu Federasyonumuz adına ve şahsım adına çok teşekkür ediyorum. Sayın misafirler, bu gün bizim için gerçekten önemli bir gün. Çünki, Dünya Çerkesleri ilk defa yine Türkiyede 21 Ekim 1989’da Ankara’da “Çerkes Sürgünün 125. Yılını Anma” toplantısında bir araya geldiler. O gün bir araya gelenler kamuoyuna “Bir dünya oluşturalım, bu dünyada halklar arasındaki barış ve kardeşlikler sağlamlaşsın, barış rüzgarları ‘savaş’ sözcüğünü bütün dillerden silsin. İnsanlığa ve barışa değer veren insanlar hep beraber dünyayı sevgi ile süsleyelim” çağrısı yaptılar ve bu amaç doğrultusunda değişik ülkelerde yaşayan Çerkesler’in bir üst organizasyonu olarak Dünya Çerkes Birliği’nin kurulmasına yönelik ilk adımları attılar. Kuruluş hazırlıkları iki yıl sürdü. 19-20 Mayıs 1991’de Nalçik’te yapılan ilk kongrede Dünya Çerkes Birliği kuruldu. Kurulduğu 1991 yılından bugüne 1993 Maykop, 1996 Çerkesk, 1998 Krasnodar, 2000 ve 2003 Nalçik’te olmak üzere altı kongre yapıldı. Dünyanın değişik ülkelerinde yaşıyan, çoğu birbiriyle akraba olan Çerkesler 142 yıl önce dünyaya saçıldıkları İstanbul’da bu defa yedinci kongremizi yapmak üzere tekrar bir aradaya toplanıyoruz. Kuruluş kararlarının alındığı Türkiyemiz bu kez DÇB’ye yeni bir vizyon oluşturmak, yeni bir misyon belirlemek umuduyla Dünya Çerkeslerine ev sahipliği yapıyor. Toplantı ile ilgili müracaatlarımız zaman olarak maalesef Güney Doğu’da bölücü guruplarla çatışmaların arttığı döneme rastladı. Bize “Şu hassas dönemde bu toplantıyı keşke yapmasaydınız” diyenler de oldu. Ama biz üç yıl önce 2003 kongresinde alınmış bir karardan vaz geçemezdik. Yaşadıkları bütün ülkelerde, diğer halklarla barış içerisinde, onurlu vatandaşlar olarak yaşayan biz Çerkesler’in çekinmesini gerektiren bir neden, gocunacağı hiç bir gerekçe de yoktu. Bilakis bu toplantının bizim için bir fırsat olduğunu düşünüyoruz. Bu buluşma, medeniyetler çatışması korkularının yaşandığı, dinler arası hoşgörüsüzlük yüzünden insanların öldüğü, ırkçığın yeniden hortlatıldığı, bakanlık yapan sanatçılarımızın öldüresiye dövüldüğü ve terörün yaygınlaştığı günümüzde, dünyaya 17 yıl sonra bir kez daha seslenmek imkanını veriyor. Türkiye’ye ve dünya’ya diyoruz ki: “Gelin, bir dünya oluşturalım, bu dünyada halklar arasındaki barış ve kardeşlikler sağlamlaşsın,barış rüzgarları ‘savaş’ sözcüğünü bütün dillerden silsin. İnsanlığa ve barışa değer veren insanlar hep beraber dünyayı sevgi ile süsleyelim”. Allah’a kendi dilimizde dua ediyoruz: “Tanrım, yer yüzündeki tüm halklara yardım et. Ama biz Çerkesleri de unutma. Değerli delegeler ve saygıdeğer misafirler, DÇB’nin kuruluş amacı ilk tüzüğünde şu şekilde yazılmıştı: “Dağıstanlılar, Osetyalılar ve Çeçen-İnguş halkları kendi tarihi topraklarında yoğun bir nüfusa sahip olup buna karşın diasporadaki nüfusları oldukca azdır. Dolayısıyla onların nüfus ihtiyacı ve geri dönüş diye bir sorunları yoktur. Ya da çok azdır. Buna mukabil, Abhazya, Adigey, Karaçay-Çerkes, Kabartay-Balkar ve Kıyıboyu Şapsığ Bölgesi’ nde Adige-Abhaz- Wubıh halkları % 80-90 lar oranında sürgüne tabi tutulmuşlardır. Tarihi topraklarına dönüş hakkının kazanılması, kazanılan bu tarihi hakkın süratle kullanılması yoluyla asimilasyonun ve kültürel yokoluşun önlenmesi gerekmektedir.” Esasen DÇB’nin kuruluş nedeni de budur. Tüzükte amaç ve görevleri de şöyle yazılmıştır:

“DÇB’NİN AMAÇ ve GÖREVLERİ:
1. DÇB, Adıge-Abaza halkının yeniden yapılandırılması, geliştirilmesi, buna yönelik amaçlarının gerçekleştirilmesi için gerekli çalışmaların yapılması ve geliştirilmesi için çaba göstermeyi, tarihlerinin olduğu gibi bütün gerçek yönü ile ortaya çıkarılmasına yardımcı olmayı amaç edinmektedir.
2. Bu amacı gerçekleştirmek için DÇB şu çalışmaları yapar:
a) Dünyadaki tüm Çerkeslerin ve Anayurtta yaşayanların ilişkilerini artırmak ve kardeşlik bağlarını güçlendirmek,
b) Tüm Çerkeslerin aynı yazı ve alfabeyi kullanmalarını temine çalışmak,
c) Çerkes kültürünün dünyaya dağılmış olan parçalarını, yayın araçlarını Anavatanda bir araya getirmek, Çerkeslere ait tüm yayınları bir araya getirmek,
d) Tüm Çerkeslerin ana dilleriyle okuma ve yazmalarını sağlamak için çalışmak,
e) Derneklerin güçlerini birleştirmeye yardımcı olmak, daha üst aşamada birlikte örgütlenmelerini sağlamak,
f) Farklı ülkelerde yaşayan Çerkeslerin birbirlerini tanımasını, akrabaların birbirlerini bulmasını,genç kuşaklarımızın dayanışma içinde olmasını sağlamak,
g) Uluslararası kuruluşlar kanalıyla Çerkes Sürgün ve soykırımını tescil ettirmek ve çifte pasaport-çifte vatandaşlık hakkını elde etmeye çalışmak,
h) Haksızlığa uğrayan ve bir çok ülkede darmadağın yaşamakta olan Çerkeslerin en kısa sürede Anavatana dönüşlerine yardımcı olmak,
3. Anayurdumuzla başka ülkelerde yaşayan soydaşlarımızın ekonomik konularda daha ilişkili ve işbirliği içerisinde olmalarına ilişkin olanakları harekete geçirmek.
4. Ulusal soruna ilişkin konularda devletler, bölgesel birlikler ve dünyanın her yerindeki organizasyonlar nezdinde yer almak ve gereken girişimlerde bulunmak

Sevgili delegeler bu kongrede şu soruları kendimize sormak durumundayız. DÇB olarak tüzüğümüze yazdığımız ve yapmamız gerekenlerin ne kadarını yapabildik? Şimdi geriye baktığımızda, dünyanın dört bir tarafındaki dernekleri ve yöneticilerini bir birleriyle tanıştırmış olmak, UNPO’dan iyi bir karar çıkarmış olmak, Adige Tarihi ve Adige Ansiklopedisi ile tek dilde buluşma konularında katedilmiş bir mesafenin dışında ortada büyük bir başarı söz konusu değildir. Hatta DÇB’nin kuruluşunda var olan o büyük heyecan ve coşku önemli oranda azalmıştır. Aşağıda belirtilen amaçlarımız doğrultusunda hiç bir şey yapılamamıştır. 15 yıllık çalışmalarımızdan sonra bu gün bir öz eleştiri yapacak olursak sonuç şudur: